Putdeksels met stadswapen

Met Henk in Tsjechië is de kans op een deksel voor mijn collectie groot. In het stadje Čáslav maakt hij deze foto. Op de kleurenversie van het wapen zie je de voorstelling heel duidelijk: een volledig ommuurde middeleeuwse stad. Vriendelijk ogen de twee torenwachters met hun hoorns. Tussen deze twee in klimt de Boheemse leeuw met zijn dubbele staart.

Henk komt graag in Tsjechië en in het stadje Tábor vond hij deze deksel. Afgebeeld is de stadsmuur met torens. Het valhek in de poort staat half open. Zijn we welkom? Boven de muur hangt de tweekoppige, keizerlijke adelaar. Bijzonder is het schild op de borst van deze adelaar. Nu prijkt daar de Tsjechische of Boheemse leeuw op, maar voorheen was dat het wapen van Sigismund van Luxemburg. Hij verleende de stad in 1437 namelijk stadsrechten ( bron ).

Henk hield vakantie in Oostenrijk. In het stadje Krems an der Donau vond hij deze deksel. De Duitstalige Wikipedia van Krems vermeldt het feit dat Frederik III, keizer van het Heilig Roomse Rijk, op 1 april 1463 de stad een nieuw stadswapen verleende. En dat is het wapen wat nu nog steeds op het putdeksel is te zien: een dubbele adelaar met boven de dubbele kop een keizerskroon. Dat de gouden vogels een rode tong hebben, zie je op de Wikipagina.

Gezien de besliste voetpositie is er geen spoor van twijfel bij Ernie die in Pamplona deze deksel vond: "dit is er eentje voor de collectie". Voor mij was er wel enige twijfel. Het logo - van een stadswapen is geen sprake - is van de Mancomunidad Comarca de Pamplona. Dat laat zich vertalen als Regionaal Samenwerkingsverband Pamplona. Iets tussen een gemeente en een provincie in, maar toch een territoriale eenheid. De MCP richt zich vooral op waterbeheer, afval, transport en dat soort zaken. Met wat voorstellingsvermogen zie je die elementen ook in het logo terug.

Charley was in het Kroatisch stadje Medulin en hield halt bij deze putdeksel. Geen stadswapen met traditionele heraldische elementen voor deze kustplaats maar een fris en gestileerd exemplaar. Afgebeeld is een meeuw die boven de zee scheert. De zeven sterren symboliseren de zeven dorpjes die samen Općina (gemeente) Medulin vormen. Kijk en lees meer op deze pagina.

Waar ik bij mijn tocht naar Bremen vol verwachting door de stadjes Cloppenburg, Jever en Wittmund fietste en geen geschikte putdeksel zag, moest ik in het onbeduidende dorp Ritterhude flink in de remmen voor deze foto. Dat Ritterhude in het verleden echt niet zo onbeduidend was, lees je af aan het wapen. Het kasteel Hude van het geslacht Von der Hude lag strategisch bij de enige doorwaadbare plaats over rivier de Hamme op de grote weg tussen Bremen en Hamburg. Later was het kasteel een uitvalsbasis voor de veertiende-eeuwse piraat Johann Hollemann. De kleuren in het wapen verwijzen naar de familie Von der Hude.

Bij mijn fietstocht naar Bremen kwam ik door het plaatsje Lilienthal. Ik zag er deze deksel, maakte er een foto van en dronk nog een kop koffie bij Konditorei Rolf. MeierGuss leverde de stad een fraai gegoten deksel waarbij de details goed zichtbaar zijn. In Lilienthal werd in 1232 een vrouwenklooster gebouwd dat de naam Sancta Maria in Valle Liliorum kreeg: de Heilige Maria in het dal der lelies. Zowel Maria - met het kindje Jezus op schoot - als de lelies keren in het wapen terug. Als je meer van wil weten van het klooster en je ook de fraaie kleuren van het wapen wil zien, klik dan op deze Wikipagina .

Jo Ann marcheert verder naar Santiago de Compostella. In de stad Lugo vond zij deze deksel. Mooi werk van deze pelgrim. Op de deksel lijkt het bijna één grote bruidstaart, maar pak je het escudo op Wikipedia erbij dan blijkt de taart uit twee afzonderlijke elementen te bestaan. Onderaan een donjon, geflankeerd door leeuwen, en bovenaan een miskelk met een hostie, deze geflankeerd door engelen. De donjon zou mogelijk verwijzen naar het oude kasteel van Lugo of anders naar de stadsmuur. De hostie wijst op de eeuwenoude permanente openbaring van de het Allerheiligste Sacrament in de plaatselijke kathedraal. Ben je het Spaans machtig? Lees dan dit artikel voor alle details.

In het dorpje Rhade moest ik in de remmen want deze putdeksel van Stadt Dorsten schitterde mij tegemoet. Dorsten zelf ligt zo'n dertien kilometer zuidelijker. Bij een Duitse deksel krijg je altijd hulp van de Duitse Wikipedia . Zowel de sleutel als het kruis waarop de sleutel ligt, hebben te maken met de historische betrokkenheid van Dorsten met het grote Keulen. Dorsten hoorde in het verleden bij het bisdom Keulen (de sleutel), nu bij Münster.  Bestuurlijk hoorde het bij het keurvorstendom Keulen (het kruis).

In oktober 2024 kocht Oldenzaal enkele putdeksels met het gemeentewapen erop. Ik vond er een en zette hem op de foto. De Wapenwiki wijst de lezer er duidelijk op dat het Oldenzaalse wapen van de gemeente is en niet van de stad Oldenzaal. Het verschil zit hem in de kleuren. De afgebeelde geestelijke in het eerste kwartier is voor gemeente en stad wel dezelfde. Aangenomen wordt dat het bisschop Balderik van Utrecht is. In 954 bracht hij relieken van de heilige Plechelmus naar Oldenzaal en stichtte er een kapittel. Op de deksel staat Balderik er wat vervormd bij.