Putdeksels met stadswapen

Stein was in Hejlsminde, een klein kustplaatsje aan de Kleine Belt en niet ver van Christiansfeld. Zij vond er deze deksel met het wapen van laatstgenoemd stadje. Tot 2007 was Christiansfeld nog een eigen gemeente, nu is het onderdeel van Kolding Kommune. Christiansfeld werd in 1773 opgericht als een hernhutterskolonie en vanwege dit feit staat het op de UNESCO-werelderfgoedlijst . Volgens de Kolding Wiki staat er op het wapen een put afgebeeld, geflankeerd door kastanjebomen. Dat moet wel de put zijn die nu nog voor de kerk staat. Jammer dat dit mooie stadswapen op de deksel niet goed uit de verf komt.

Henk deed een unieke vondst. Ergens in Tsjechië zag hij deze deksel met het landswapen van (Republiek) Tsjechië. Het is mijn eerst landsdeksel. Afgebeeld is het kleine landswapen van Tsjechië met de Boheemse leeuw. Het grote landswapen telt  behalve deze leeuw nog enkele adelaars zodat ook de historische regio's Moravië en Silezië zijn vertegenwoordigd. De Boheemse leeuw met dubbele staart staat gedetailleerd beschreven op de Duitse Wiki .

Henks voorliefde voor Oost-Europa levert mij prachtige putdeksels op. In het Poolse grensstadje Kudowa Zdrój stapte hij op deze deksel. Het stadje kent een Duitse geschiedenis. Bad Kudowa heeft daarom een uitgebreide Duitse Wikipediapagina maar een beschrijving van het stadswapen staat er niet bij. Gelukkig heeft  Heraldry of the World  een verklaring: de fontein verwijst naar de spa-functie van de stad en het hart verwijst naar het feit dat hartpatiënten er graag verblijven vanwege het gunstige klimaat en de bosrijke omgeving.

Henk houdt een korte vakantie in Saksen. In  Universitätsstadt Freiberg zag hij deze frisse deksel. Het stadswapen laat een stadsmuur zien met drie torens, verwijzend naar de oude ommuurde stad. De torens en de toegekende kleuren worden nauwkeurig toegelicht op de Duitse Wikipagina . In de poort staat een klimmende leeuw die naar rechts kijkt (heraldisch gezien).

Jan was in provinciehoofdstad Arnhem en stapte daar op deze putdeksel. Het stadswapen toont een dubbelkoppige adelaar. Al in de dertiende eeuw werd die voorstelling in het stadszegel gebruikt. Vermoedelijk is die adelaar afgeleid van het wapen van de invloedrijke familie Van Arnhem. De gebruikelijke naamsverklaring van Arnhem (ik begeef mij op het gevaarlijke terrein van toponymie en druk mij dus voorzichtig uit) is dat het eerst woorddeel Arn verwijst naar het Germaanse arnu dat arend betekent en het tweede woorddeel naar heim (huis of thuis).

Wat Willem 's-avonds naar Heumen bracht, is nog niet duidelijk. Belangrijker is dat hij er deze putdeksel vond. Het wapen van de gemeente Heumen is samengesteld uit de wapens van de vroegere gemeenten Heumen en Overasselt. Van Heumen zijn de vijf hermelijnstaartjes overgenomen (heraldisch rechtsboven). Die verwijzen naar het geslacht Hoemen of Heumen. De kromstaf aan de andere kant van het wapen komt van het wapen van Overasselt en dat is een herinnering aan de monniken van de abdij Saint-Valéry die in Overasselt de Sint-Walrickkapel stichtten.

Deze mooie deksel vond ik in het Duitse stadje Dülmen. Aan de schoenen kun je zien dat dat tijdens een fietstocht was. Het stadswapen van Dülmen bestaat uit een enkel Latijns kruis, een Kleeblattkreuz om precies te zijn. Dat kruis is volgens de Duitse Wiki vermoedelijk afgeleid van het wapen van de patroon van de stad, de Heilige Victor.

Hoera, mijn tweehonderdste deksel en die vond ik in Beckum. Heel bijzonder, ik vond er ook de deksels van de drie partnersteden van dit stadje: Heringsdorf, La Celle-Saint-Cloud en Gródkow. Omdat het meer sierdeksels lijken, krijgen ze geen eigen lemma. De drie golvende balken verwijzen naar drie beken (Kollenbach, Siechenbach en Lippbach) die na hun samenvloeiing in Beckum rivier de Werse vormen. De plaatsnaam Beckum is terug te voeren naar de oude namen Bachheim of Heim an Bächen.

Jos vond deze deksel in de Poolse stad Lublin. Hij vroeg zijn familie om er een vrolijk schoenen- en sandalenfestijn van te maken. Wat een leuk idee! De geit (of bok?) is het symbool van Lublin. Volgens de legende redde het dier vele weeskinderen uit de handen van de Tartaren die de stad aanvielen. De geit en de wijnrank verwijzen volgens Heraldry of the World ook naar de attributen van Venus, godin van de liefde, schoonheid en vruchtbaarheid.

Volgens Jos lagen de wegen van Wrocław (Breslau) bezaaid met putdeksels-met-stadswapens. Bij deze deksel hield hij halt en stuurde mij een vrolijke foto met maar liefst tien schoenen rond een deksel met klassiek wapen. Pak snel dit Wikipedia-artikel erbij want het stadswapen van deze Poolse stad is razend interessant. Midden op het wapenschild is een schaal afgebeeld met daarop het hoofd van Johannes de Doper, beschermheilige van de stad. In de vier vlakken daaromheen zijn te zien: de Boheemse leeuw, de Silezische adelaar, de letter W die naar stadsstichter Wratislaw verwijst en tenslotte het hoofd van Johannes de Evangelist. Gelukkig had Jos ook nog een iets versere deksel waarop de fraaie details beter zijn te zien.

Jos vond in de Poolse stad Przemyśl deze deksel van partnerstad Paderborn en twijfelde of hij wel telt voor deze bijzondere collectie. Mij maakt het niet uit waar je een deksel vindt, Jos, als er maar een heus stadswapen op staat. Raadpleeg anders de regels . Het stadswapen van Paderborn lijkt eenvoudig, maar dat is schijn. Hoe het allemaal precies is zit lees je op de Duitse Wikipagina . In het kort: de Paderbornse families Bulemast en Stapel hebben er bemoeienis mee. Het kruis verwijst naar een vroeger bisdom Paderborn - sinds 1930 is het een aartsbisdom. Onder het vlak met het kruis staan vier palen die overgenomen zijn van het stadsbanier.

Erik van Team Archeologie stuurde mij deze deksel uit Eisleben toe. Maarten Luther werd er geboren en daarom mag het stadje zich met recht Lutherstadt noemen. Afgebeeld zijn twee helmvleugels - denk aan de helm van Asterix en je hebt een beeld. Deze vleugels hoorden bij de helm van de graven van Mansfeld . Eisleben viel ooit onder dit graafschap. Bewonder op de  Duitse Wiki  de witte vleugels op het prachtige blauwe schild.

Stein bezocht het stadje Nykøbing dat vooral op het eiland Falster ligt en ook een beetje op Lolland. Zij vond daar deze mooie deksel. Het afgebeelde wapen is van de gemeente Guldborgsund, een fusiegemeente uit 2007. Enkele oude gemeenten, waaronder Nykøbing, hadden al een schip in hun wapen. Niet vreemd als je de ligging van de gemeente Guldborgsund op een kaart bekijkt. Andere fusiegemeenten mochten hun oude kleuren meennemen. Kortom een echt compromiswapen. Wijsheid verkregen van de site Trap Danmark .

In het zuiden van Noorwegen stuitte Bert op deze deksel. Zelf vindt Bert de gele (of gouden?) ring op de deksel van Flekkefjord niet zo fraai, maar ik ben altijd wel blij met een beetje kleur op dit blog. De boot op het wapen wordt nauwkeurig beschreven als een loodsboot. Van het type dat Colin Archer maakte wordt er zelfs aan toegevoegd. Boven de loodsboot hangt nog een zogenaamde muurkroon .

Of ik de deksel van het Noorse Kinn toevallig al had, vroeg Bert. Nou nee, ik had zelfs nog nooit van Kinn gehoord. De Kinn kommune kwam tot stand in 2020. Volgens deze beschrijving op Wikipedia wekt dit jonge gemeentewapen de illusie van de boeg van een boot. Geen vreemde gedachte als je weet dat de dorpjes die onder deze gemeente vallen eilandjes zijn of pal aan de kust liggen. Behalve een boeg kun je volgens dezelfde Wikipagina ook een rots, golven of een speerpunt in het ontwerp herkennen.

Net over de grens met Oostenrijk ligt de Hongaarse stad Sopron. Jan vond er deze mooie deksel. Sopron (ook bekend als Ödenburg) heeft een mooi stadswapen laten maken. Vier elementen vallen op. Natuurlijk de kasteelmuur met torens. Deze voorstelling staat uitgebreider beschreven op deze pagina . Om de muur staat de tekst Fidelissima Sopron Civitas: Sopron, de meest getrouwe stad. Die titel duidt op de keuze van de bevolking om bij Hongarije te blijven en niet over te stappen naar Oostenrijk. Links- en rechtsboven zijn twee gezichten afgebeeld. Het zijn de Heilige Maagd Maria met zoon Jezus. De olijftak symboliseert de vrede. Een dag later stuurde Jan nog een tweede variant van de deksel op. Schattig hoe scheef de letters van Sopron gegoten zijn.

Jan stuurde mij deze deksel uit de Hongaarse stad Sopron. Of die deksel daar ook echt hoort is maar de vraag, want afgebeeld is het wapen van Boedapest. Hoe dan ook, Hongarije staat nu op mijn putdekselkaart . De Duitse Wiki weet deze voorstelling weer haarfijn uit te leggen. Het wapen is een samenstelsel van kastelen, torens en poorten die Boeda en Pest vertegenwoordigen. Daar tussenin stroomt de Donau. Heraldisch rechts houdt een leeuw het schild stevig vast, links verricht een griffioen deze klus.

Collega Henk heeft contacten, vooral in het oosten van Europa. Hij heeft ze weten te bewegen om ook putdeksels op te sturen. En heel attent: alleen met een voet erop wil Henk de foto's ontvangen. Complimenten ook voor fabrikant MeierGuss; het complexe stadswapen van Jena is helder op de deksel gezet. Aartsengel Michaël steelt de show en staat in het midden. Zijn lans doorboort de muil van de draak. In zijn linkerkant houdt hij een schild vast met een heraldische leeuw die verwijst naar het landgraafschap Thüringen. Het lijkt misschien een detail, maar het onderste schildje met de druif heeft zeker betekenis. Die vrucht verwijst naar de eens bloeiende wijnbouw rond de stad. Lees meer op de Wikipediapagina  en geniet van de mooie kleuren.

Dit is bijzonder scherp gezien van Arjan: het stadswapen van Zürich, ietwat verhuld door een golvend patroon en in ronde vorm gezet. De gele en blauwe verfstrepen op het asfalt maken het plaatje helemaal af. De Duitstalige Wikipedia besteedt een compleet lemma aan dit op het oog toch eenvoudige wapen. Het wapenschild is diagonaal verdeeld in een zilveren vlak en een blauw vlak. Die kleuren sierden de stadsbanieren, mogelijk al sinds de dertiende eeuw toen Zürich een rijksstad werd.

Arjan vond deze deksel van de firma PAM in Saarbrücken, Landeshauptstadt van deelstaat Saarland. Het stadswapen bestaat uit de wapens van de drie steden die in 1909 samen verder gingen als één nieuwe gemeente Saarbrücken. De stad Malstatt-Burbach (heraldisch linksboven) zorgde voor de hamer, het ijzer en de tang, allemaal verwijzend naar de ijzerindustrie. De stad St. Johann leverde de roos. De leeuw omgeven door vier kruisen komt uit het oude wapen van Saarbrücken. De Duitse Wikipedia geeft een  mooi plaatje en nog meer toelichting .